Warunkowy status twierdzeń

Zależność od przesłanek

Twierdzenie w obrębie abstrakcyjnego modelu ma określony status tylko wobec wskazanych przesłanek. Zdanie poprawne przy jednym sposobie definiowania relacji może utracić tę poprawność, gdy zmieni się sposób rozróżniania stanów.

Granica interpretacji chroni przed przenoszeniem wniosków poza ich podstawę. Próg ustępowania ujawnia się wtedy, gdy dotychczasowe warunki nie wystarczają do utrzymania pierwszeństwa całego opisu.

Warunek nie jest ozdobnym zastrzeżeniem. Musi zmieniać to, co można wywnioskować. Jeżeli usunięcie przesłanki nie wpływa na żadną konsekwencję, prawdopodobnie nie pełni ona roli rzeczywistego ograniczenia.

Przy zawieszeniu rozstrzygnięcia najważniejsze bywa ustalenie brakującego warunku. Odczyt porównawczy nie powinien wybierać wersji, której przesłanki pozostały niejawne.

Zmiana zasięgu twierdzenia

Warunkowość nie prowadzi do całkowitego relatywizmu. Dwa opisy o tych samych przesłankach i sprzecznych konsekwencjach nie mogą być uznane za zgodne tylko dlatego, że należą do odmiennych narracji.

W takim przypadku przecięcie twierdzeń ujawnia prawdziwą niezgodność, a zachowanie różnicy uniemożliwia jej usunięcie przez zmianę nazw.

Zmiana warunku może zawęzić twierdzenie bez jego całkowitego odrzucenia. Dawny opis pozostaje wtedy użyteczny dla części przypadków, lecz nie może już występować jako rozstrzygnięcie ogólne.

To właśnie przesunięcie pierwszeństwa bez wymazania wcześniejszej pracy. Pamięć formy umożliwia sprawdzenie, jak warunek został sformułowany przed zmianą.